Beslenme
Yaşa ve boya göre öğün sayısı, toy yavrularda kan şekeri düşüklüğü, kilo takibi, mama değişimi ve tehlikeli gıdalar.
Poodle'ınızın ihtiyacı yaşına, boyuna ve hareket düzeyine göre değişir. Bir toy yavru ile 25 kiloluk bir standard'ın tabağı aynı olamaz. Bu yazı genel çerçeveyi veriyor; mama türünü ve miktarını veteriner hekiminizle birlikte belirleyin.
Yaşa ve boya uygun mama
- Yavrular yavru maması yemelidir. AKC'ye göre yetişkin maması, büyüyen bir yavrunun ihtiyaç duyduğu besin öğelerini karşılamaz.
- Küçük ırk yavruları (toy ve miniature) için kalorisi yoğun, küçük ırk yavrularına yönelik mamalar önerilir (AKC).
- Yetişkin ve yaşlı dönemde mama köpeğin kondisyonuna, hareketine ve varsa sağlık sorunlarına göre seçilir. AKC, bazı köpeklerin kilo almaya yatkın olduğunu ve kalori ile kilonun izlenmesi gerektiğini vurgular.
Öğün sayısı
AKC'nin yavru beslenme rehberine göre:
- İlk aylar: Günde 4 öğün yaygın bir başlangıçtır.
- 3–6 ay: Bu dönemde öğünler 4'ten 3'e indirilir.
- 6–12 ay: Günde 2 öğüne geçilir.
Toy yavrular için özel not: AKC, küçük ırk yavrularının (özellikle toy'ların) hızlı metabolizmaları, düşük şeker ve yağ rezervleri nedeniyle günde 4–6 kez beslenmesini ve kan şekeri düşüklüğü belirtileri açısından yakından izlenmesini önerir.
Standard için not: Mide dönmesi (GDV) riskini azaltmak için Cornell Üniversitesi, günde tek büyük öğün yerine iki veya daha fazla küçük öğün verilmesini, yemekten hemen sonra hareketin sınırlanmasını ve yükseltilmiş mama kabından kaçınılmasını önerir.
Toy yavrularda hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü)
AKC'nin aktardığına göre acile kan şekeri düşüklüğüyle getirilen yavrular çoğu zaman 12 haftadan küçük, yeni sahiplenilmiş ve toy tipte yavrulardır. Sıklıkla bağırsak parazitleri, enfeksiyon ya da yolculuk sonrası yoğun stres de tabloya eşlik eder. Uzun süre aç kalmak, üşümek ve stres riski artırır.
Belirtiler (AKC):
- Aşırı halsizlik, uyuşukluk
- Koordinasyon bozukluğu, sendeleme
- Kas titremeleri
- Nöbet, bilinç kaybı
Ne yapmalı?
- Yavru bilinçliyse ve yutabiliyorsa, AKC'nin aktardığı veteriner görüşüne göre ağızdan verilen az miktarda bal ya da şeker şurubu kan şekerini geçici olarak toparlayabilir; diş etlerine sürmek de yardımcı olur.
- Bilinci bulanıksa ağzına sıvı dökmeyin (boğulabilir); yalnızca diş etine sürün.
- Her iki durumda da hemen veteriner hekime gidin. Ev müdahalesi sadece yolda zaman kazandırır; altta yatan neden (parazit, enfeksiyon, karaciğer sorunu vb.) araştırılmalıdır.
Önlem: Yavru eve geldiği ilk günlerden itibaren öğünleri aksatmayın, uzun açlık aralarından kaçının, yavruyu sıcak tutun ve ilk veteriner kontrolünü erken yapın.
Kilo takibi
Tartı tek başına yeterli değildir; vücut kondisyonuna da bakın. WSAVA'nın 9 puanlık Vücut Kondisyon Skoru tablosunda 4–5 puan idealdir. İdeal kiloda:
- Kaburgalar üzerinde ince bir yağ tabakasıyla kolayca hissedilir,
- Yukarıdan bakınca bel çizgisi görülür,
- Yandan bakınca karın, göğüs kafesinin arkasında yukarı doğru toplanır.
Pratik öneriler:
- Ayda bir aynı tartıda tartın ve not edin.
- Ödül mamalarını günlük toplama dahil edin. AKC, ödüllerin eğitimde önemli olduğunu ama aşırısının şişmanlığa yol açtığını hatırlatır.
- Küçük poodle'larda birkaç gramlık fazla oransal olarak büyüktür; mamayı göz kararı değil, mutfak tartısı ya da ölçü kabıyla verin.
Mama değişimi
Ani geçişler mideyi bozabilir. AKC'nin önerdiği 7 günlük örnek plan:
- 1. gün: %25 yeni + %75 eski
- 3. gün: %50 yeni + %50 eski
- 5. gün: %75 yeni + %25 eski
- 7. gün: %100 yeni
Hassas midesi, gıda alerjisi ya da sindirim sorunu olan köpeklerde geçiş daha uzun sürebilir. Geçiş sırasında kusma, ishal ya da iştahsızlık olursa yavaşlayın ve veteriner hekiminize danışın.
Tehlikeli gıdalar
Aşağıdakilerden birini yediğinden şüpheleniyorsanız belirti beklemeden veteriner hekiminizi arayın. Merck Veteriner El Kitabı, bazı zehirlenmelerde kusturmanın zararlı olabileceğini belirtir; Cornell de evde kusturmaya çalışmamanızı söyler. Kusturmaya yalnızca veteriner hekim karar vermelidir.
- Çikolata: Zehirli maddeler teobromin ve kafeindir. En tehlikeliden en aza: kakao tozu, şekersiz (pastacı) çikolata, bitter çikolata, sütlü çikolata. Beyaz çikolatada bu maddeler önemsiz düzeydedir. Belirtiler genellikle 6–12 saat içinde başlar: kusma, ishal, aşırı su içme, huzursuzluk, titreme, nöbet, kalp ritmi bozukluğu (Merck).
- Üzüm ve kuru üzüm: Ani böbrek yetmezliğine yol açabilir. Zararlı miktar bilinmez ve köpekten köpeğe değişir; bu yüzden her miktar potansiyel olarak zehirli kabul edilir. İlk belirti çoğunlukla 6–24 saat içinde kusmadır (Cornell).
- Ksilitol: Şekersiz sakız, şeker, nane şekeri, bazı fıstık ezmeleri, diş macunları, çiğnenebilir vitaminler ve bazı sıvı ilaçlarda bulunan tatlandırıcı. Kan şekerini 30 dakika içinde düşürebilir; yüksek dozda karaciğer yetmezliği yapabilir (Merck). Küçük bir toy poodle için birkaç sakız bile önemlidir.
- Soğan ve sarımsak: Kırmızı kan hücrelerini parçalar (hemolitik anemi). Sarımsak soğandan 3–5 kat daha zehirlidir; toz ve kurutulmuş formlar daha yoğundur. Belirtiler (halsizlik, solgun ya da sarı diş eti, bayılma) birkaç gün sonra ortaya çıkabilir (Merck). Soğanlı-sarımsaklı yemek artıklarını ve bebek mamalarını da hesaba katın.
- Makadamya fıstığı: Yedikten sonra hastalandığı bildirilen tek tür köpektir (Merck).
- Mayalı çiğ hamur: Midede şişer ve alkol üretir; kusmaya çalışıp kusamama, karında şişlik, sendeleme yapabilir (Merck).
- Kemik: AKC, pişmiş kemik ve yağlı sofra artığı verilmemesini söyler. VCA'ya göre köpeklerde diş kırıklarının çoğu kemik gibi aşırı sert nesneleri çiğnerken olur.
Evde bu gıdaları köpeğin ulaşamayacağı yerde saklayın; misafirleri ve çocukları da bilgilendirin. Acil durumda yapılacaklar için: Acil durumlar.
Kaynaklar
- Puppy Feeding Fundamentals — American Kennel Club.
- Best Dog Food for Small Breed Dogs — AKC (küçük ırk yavrularında 4–6 öğün, hipoglisemi).
- Hypoglycemia in Dogs — AKC.
- How to Switch Dog Foods — AKC.
- Poodle (Toy) ırk sayfası – beslenme bölümü — AKC (ödül, kilo, pişmiş kemik).
- Body Condition Score – Dog — WSAVA Global Nutrition Committee.
- Gastric dilatation volvulus (GDV) or "bloat" — Cornell University College of Veterinary Medicine.
- Food Hazards — Merck Veterinary Manual (çikolata, makadamya, hamur).
- Xylitol Toxicosis in Dogs — Merck Veterinary Manual.
- Garlic and Onion (Allium spp) Toxicosis in Animals — Merck Veterinary Manual.
- General Treatment of Poisoning — Merck Veterinary Manual.
- Grape and raisin toxicity — Cornell University College of Veterinary Medicine.
- Dental Disease in Dogs — VCA Animal Hospitals.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; köpeğinizin durumu için veteriner hekiminize danışın.